Rode krater
« Il y a un trou dans ma langue, comme il y a un trou dans l’histoire ».
IG : @rouge_cratere_podcast
Rode krater is een documentairefabel van 35 minuten, gericht op de jeugd van de diaspora, op zoek naar een (of meerdere) identiteit(en). Het is het eerste hoofdstuk van een tweeluik, aangevuld met een *choreografische* voorstelling: « Fampitaha, Fampita, Fampitàna ». Met Rode krater vertel ik een verhaal dat ik als kind graag had willen horen.
«Ik ben danseres en choreografe van beroep. Sinds enkele jaren bevraag ik de grenzen van het zeggen in de danspraktijk en wil ik uit het stomme lichaam stappen. Ik had behoefte aan een verhaal dat me troost biedt tegenover de eenzaamheid die ik als kind heb kunnen voelen, tegenover de fragmenten van verhalen en stukjes woorden die ik kende van mijn culturele erfgoed. Dit is het geval voor veel kinderen uit de diaspora die in Frankrijk wonen. Deze ontworteling is te wijten aan een geschiedenis die ons overstijgt.
Op een dag in 2018, alleen op reis in Madagaskar, begreep een piroguier dat ik heel weinig Malagassisch sprak en zei hij tegen me: “jij bent de spiegel van een mislukking, die van de Malagassiërs die er niet in zijn geslaagd hun cultuur over de zeeën te verspreiden.” «Wat maakte van mijn mislukking een schipbreuk? » Waarom is er een breuk in de overdracht geweest? Waarom heb ik nooit echt een keuze gehad? Ik ben in mei 2023 teruggekeerd naar Madagaskar om antwoorden te zoeken.
Een cultuur leren kennen, is leren de geschiedenis en gebruiken ervan te kennen. Via Rode krater wilde ik een dialoog creëren tussen het eiland en zijn diaspora en een directe overdracht bevorderen, een overdracht die via andere ritmes verloopt dan die van het Westen en zijn retoriek van verhulling.
Ik wilde naar Madagaskar gaan om op mijn beurt zijn lessen door te geven; wat ik daar heb geleerd, via zijn stemmen, zijn klanken en zijn hart die vandaag de dag mijn trots vormen».
Rode krater is een brief gericht aan Madagaskar. Soa Ratsifandrihana onderzoekt de kraters waaruit het bestaat, van haar ervaringen als kind van de Malagassische diaspora in Frankrijk tot haar danspraktijk. Vergezeld door inwoners van het eiland schetst Soa het portret van een gedemystificeerd Madagaskar, verankerd in zijn eigen realiteit.
Aan de hand van een “beeld” van de Malagassische koningin Ranavalona I, het herleren van een stamelende taal, de overdracht van voorouderlijke dansen en de troost van onze favoriete gerechten… Rode krater toont de geluiden, smaken en kleuren die de relatie vormen die we onderhouden met ons erfgoed.
Deze radioproductie verschijnt zo als een onderzoek naar de gevolgen van de kolonisatie op de lichamen, de verhalen en het intieme. Het is een uitnodiging om het gewicht van de schaamte van zich af te werpen en uit de stilte van de geschiedenis te stappen.
Het is een documentairefabel waarin een dialoog probeert te worden hersteld tussen een eiland, zijn diaspora en zijn nakomelingen; waar door alle openingen het recht wordt uitgespuwd om te bestaan in het tussengebied.
Crédits
Une création radiophonique de Soa Ratsifandrihana
Réalisation, prise de son et montage : Chloé Despax
Texte : Sékou Séméga
Musique originale : Joël Rabesolo
Aide à la conception et traduction : Prisca Ratovonasy
Aide au tournage : Manampy Ramananarivo et Aina Rakotozafy
Mixage : Bastien Hidalgo-Ruiz
Avec les voix d’Arikaomisa Randria, Helihanta Rajaonarison, Julie Larisoa, Makwa Joma, et Yasmine Rakotondramanana
Production : AMA brussels
Avec l’accueil du Studio Euphonia / Radio Grenouille à Marseille et du Centre Chorégraphique National d’Orléans
Et le soutien du Fonds Yavarhoussen et de la Fédération Wallonie-Bruxelles
Remerciements
à Bodo & Do Ratsifandrihana, Mehdi Ahoudig, Anais Carton, Jean-Baptiste Imbert et l’équipe de Radio grenouille pour leur écoute
à Halima Mohamed Msaidie et Hamad Rakotondramanana pour leur accueil
à Clara Schmitt pour l’aide à la transcription
à Emi Parot pour le graphisme
à Dominique Godderis-Chouzenoux pour la traduction et le surtitrage en anglais
à tous celles et ceux qui ont accompagné la préparation du projet:
Aina Zo Raberanto, Dominique Ranaivoson, Naivo, Hajanirina J. Rakotomalala, Clementine Raelimiarana aka Mama Beby, Hery Rabemiarana, Tiana Rasoaharitiana Antriniaina, Antsa Narindra Randriamanantena, Mamy Raharolahy, Todisoa Alain Rafanomezantsoa, Setraniaina Honoré Rajoeliarivony, Saturnin Rakotoasimbola, Arsen Jean de dieu Leroy

